Z tego artykułu dowiesz się:
Każdy lekarz rodzinny powinien być przygotowany na rozmowę o seksie, tożsamości płciowej, dojrzewaniu i pierwszej antykoncepcji, Jako zaufani specjaliści (a do tego osoba spoza grona najbliższych, których nasz pacjent może się wstydzić lub zwyczajnie nie chce poruszać z nimi tego tematu) potrafimy, w teorii, merytorycznie rozwiać wszelkie wątpliwości młodej osoby.
Uważam, że naszym obowiązkiem jest stworzyć warunki, w których będziemy mogli taką konsultację przeprowadzić. Nie oceniajmy, działajmy według EBM i standardów edukacji seksualnej wydanych przez WHO. Pamiętajmy, że jako lekarze rodzinni jesteśmy po to, aby odpowiedzieć na wszelkie pytania naszych pacjentów! Osobami, do których powinni móc się zgłosić w razie jakichkolwiek wątpliwości, także związanych z tematem dojrzewania, tożsamości płciowej i seksu.
Jak przygotować się do tych rozmów? O co pytać? Na co zwrócić szczególną uwagę? W tym odcinku przekażę Ci pigułkę wiedzy jednocześnie zapraszając Cię do mojego kursu o nazwie Bilanse w POZ dostępnego na mojej stronie.
W Polsce potrzebna jest rzetelna edukacja seksualna. Tak wynika z raportu, przygotowanego przez WHO. Światowa Organizacja Zdrowia przeanalizowała wyniki 35 badań nad edukacją seksualną prowadzoną w szkołach w Europie Zachodniej. Z raportu wynika, że zajęcia te przyczyniają się do:
Edukacja seksualna jest również profilaktyką wykorzystywania seksualnego. Należy nauczyć nasze dzieci reagować, gdy naruszane są ich granice już od najmłodszych lat.
Aby edukacja w tematach seksualnych przyniosła zamierzone korzyści, koniecznie powinna być przeprowadzona przed inicjacją seksualną. No i tutaj podając za profesorem Izdebskim - współżycie rozpoczyna większość młodych ludzi przed 18. rokiem życia. Przed 15. rokiem życia ma je za sobą około 13 proc. nastolatków w zależności od płci.
No, powiedzmy sobie szczerze – rzetelna edukacja seksualna w Polsce niestety nie istnieje. Dzieciaki uczą się o seksie głównie z internetu, kolegów czy koleżanek i, niestety, z filmów pornograficznych. Kiepskie źródło.
Poza chlubnymi wyjątkami większość dzieci i młodzieży nie jest dostatecznie „zaopiekowana” w tym temacie. Dostarczając im merytoryczną wiedzę opartą na faktach, a nie na opiniach i światopoglądzie, mamy szansę uchronić ich przed wieloma zagrożeniami. Nie rezygnujmy z tego!
Młodzież powinna czerpać tę wiedzę od wyedukowanych dorosłych, nie z internetu, od kolegów czy koleżanek.
Pierwszymi osobami, które przekazują wiedzę seksualną swoim dzieciom są rodzice.
Czy jednak zawsze są oni wystarczająco kompetentni w tym temacie? Czy temat ten w ogóle pojawia się wśród rozmów, czy nadal jest tematem tabu? Zwróć uwagę – kiedy ostatnio pytanie o to pojawiło się Twoim na bilansie 10 czy 14-latka? Jeżeli zawsze – brawo! Jeżeli nie – zawsze jest miejsce do poprawy :)
Rzetelna edukacja seksualna (czyli ta, która jest potrzebna a której w Polsce praktycznie nie ma) obejmuje pełne spektrum zagadnień związanych z ciałem, seksualnością i tożsamością płciową ma liczne korzyści - spróbujmy je wymienić
Jak widzisz – warto rozmawiać. Zastanówmy się teraz, jakie tematy poruszać na bilansach zdrowia dzieci i w jaki sposób!
Temat dojrzewania należy poruszyć już u dzieci z wczesnych lat podstawówki - na pewno na bilansie zdrowia ucznia 3 klasy szkoły podstawowej. Warto przygotować je do zmian, które będą zachodzić w ich ciele.
Dlaczego?
Ponieważ w okresie dorastania często pojawia się u nich uczucie zagubienia. Pozwólmy dzieciom odnaleźć się w nowej dla nich sytuacji. Jako lekarze rodzinni możemy być zaufaną osobą dorosłą, z którą wraz ze swoim rodzicem mogą poruszyć każdy temat, rozwiać swoje wątpliwości. Dzięki „poruszeniu tematu” możemy też ułatwić zadanie rodzicom w rozmowie „na te tematy”
Jakie tematy poruszać z dziećmi, zanim zajdą u nich zmiany związane z dojrzewaniem?
U młodych nastolatków należy poruszać temat hormonów, seksu, antykoncepcji i, co bardzo ważne, ciąży.
Na początku warto poruszyć tematy związane z ciałem. Zapytaj, czy:
Zaznaczmy, że seks to ważny i piękny element życia, jednak istotne, aby decyzję o współżyciu nastolatki podejmowały świadomie i odpowiedzialnie.
Decyzja o współżyciu powinna być świadoma, a młodzi ludzie, którzy się na nią decydują, powinni mieć komplet informacji na temat zabezpieczenia i potencjalnych konsekwencji. Naszą rolą jest im w tym pomóc i zapewnić im niezbędną wiedzę.
Jak rozmawiać z nastolatkiem? Na początek warto zapytać:
No i teraz, jak to zrobić? Co zrobić z rodzicem, przy którym nastolatek może nie chcieć rozmawiać?
W tej sytuacji najczęściej mamy dwa wyjścia - zapytać rodzica o zgodę na chwilę rozmowy z samym dzieckiem lub, u nastolatków po 16 urodzinach, poinformować o możliwości konsultacji bez obecności rodzica w ogóle. Część nastolatków i rodziców nie ma problemu z poruszaniem tematu wspólnie z lekarzem - czasem nawet dorośli się czegoś ciekawego dowiedzą!
Należy skupić się na kilku najważniejszych kwestiach:
Do wyboru mamy:
W praktyce najważniejsze jest poinformowanie o kluczowym znaczeniu prezerwatyw i omówienie możliwości zastosowania antykoncepcji hormonalnej
Wydawać, by się mogło, że mamy XXI wiek i dostęp do fachowej wiedzy jest tak ogromny, że nie powinno być już żadnych wątpliwości w temacie seksualności człowieka. Temat ten nadal jest jednak tematem tabu i obszarem miliona nieporozumień.
Cały czas zbyt mało porusza się go w domu, rozmawiając z naszymi dziećmi, lub próbuje się to zrobić wtedy, gdy jest już na to zdecydowanie za późno. (córko, czas porozmawiać o seksie - dobrze, mamo, czego chcesz się dowiedzieć?).
W mojej ocenie rzetelna edukacja seksualna w polskich szkołach praktycznie niestety nie istnieje. Dziecko pozostaje samo z niewiedzą, która może być opłakana w swych skutkach.
Z pewnością bowiem będzie zaspokajać swoją ciekawość w internecie lub wśród znajomych, niekoniecznie otrzymując odpowiedzi zgodne z prawdą i współczesną wiedzą na temat seksualności i psychoseksualności człowieka.
Edukujmy zatem naszych najmłodszych pacjentów! Zacznijmy prędzej niż nam się wydaje, szukajmy fachowej wiedzy opartej na faktach, dokształcajmy się i przekazujmy ją dalej.
W kwestii edukacji seksualnej w Polsce jest jeszcze wiele do zrobienia. Zacznijmy od naszej przychodni i naszych pacjentów!
Jeśli chcesz pogłębić swoją wiedzę na temat seksualności nastolatków to gorąco polecam:
Komentarze